​GESAMENTLIKE MEDIAVRYSTELLING DEUR DIE NASIONALE TESOURIE EN DIE SUID-AFRIKAANSE INKOMSTEDIENS

PRETORIA, 12 DESEMBER 2017 – Die Nasionale Tesourie en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SARS) stel graag die 10de jaarlikse uitgawe van die Belastingstatistieke op 12 Desember 2017 vry. Die 2017 uitgawe verskaf 'n oorsig van belastinginkomste-invorderings en belastingopgawe-inligting vir die 2013 tot 2016 belastingjare, asook die 2012/13 tot 2016/17 fiskale jare.

Gedetailleerde tabelle oor inkomste invordering en data ten opsigte van alle hoof belastingsoorte vir die jare 2007/08 tot 2016/17 vergesel die publikasie.  Dit verskaf data oor die oorhoofse neigings van die afgelope dekade en onderstreep die belangrike rol wat die belastingstelsel in die bevordering van Suid-Afrika se fiskale gesondheid en sosio-ekonomiese ontwikkeling gespeel het.

Inkomste uit persoonlike inkomstebelasting, as persentasie van totale belastinginkomste, het gestyg van 29.6% in 2007/08 tot 37.2% in 2016/17, met 'n saamgestelde jaarlikse groeikoers van 10.8% en 'n bydra van 8.4% tot die bruto binnelandse produk (BBP) tydens hierdie tydperk. Hierdie kragtige prestasie het die regering in staat gestel om grootskaalse belastingverligting aan alle Suid-Afrikaners te bied, ondanks die feit dat die minimum belastingdrumpels vir belastingpligtiges onder die ouderdom van 65 verhoog is van R40 000 in die 2007 belastingjaar tot R73 650 in die 2016 belastingjaar. Ook, vir 65 tot 74 jariges het die minimum belastingdrumpel van R65 000 tot R114 800 verhoog en vir 75 jariges en ouer het die drumpel verhoog van R104 261 in die 2012 belastingjaar, toe dit ingestel is, tot R128 500.

Ook noemenswaardig is die impak wat belastinghervormings op die sosiale mobiliteit van Suid-Afrikaners sedert die aanvang van demokrasie gehad het.  'n Illustrerende grafiek op bladsy 34 van die belastingstatistieke dui aan dat 'n belastingpligtige wat belasbare inkomste van R100 000 in 1995 verdien het, het belasting teen 'n koers van 38% betaal. Dieselfde belastingpligtige, met inkomste aangepas vir verhogings, beperk tot inflasie, het in 2016 R344 653 verdien, maar teen 'n effektiewe belastingkoers van 18,3% wat meer besteebare inkomste verskaf het.

Die aanpassing van inkomstegroepe en die minimum belastingdrumpel vir fiskale rem het gelei tot verlaging in marginale belastingkoerse vir lae en middel-inkomste belastingpligtiges. Maatreëls om kapitaalwins en die belasting van individue, op inwoner-basis, op wêreldwye inkomste het bygedra tot die verbreding van die belastingbasis wat sorg dat die belastinglas billiker versprei is. 

Enkele van die hoogtepunte wat SARS die afgelope dekade bereik het:

  • Belastinginkomste ingevorder het oor 10 jaar verdubbel.  Dit het toegeneem van R572.8 miljard in 2007/08 tot R1 144.1 miljard in 2016/17, 'n groei van R571.3 miljard.  Dit is 'n saamgestelde jaarlikse groeikoers (SJGK) van 8% vir die nege-jaartydperk voor 2016/17.
  •  Die totale inkomste ingesamel vir die fiskale jare vanaf 2007/08 tot 2016/17 was R8.13 triljoen.
  • Netto BTW-invorderings was die tweede grootste bydraer tot totale belastinginkomste die afgelope 10 jaar. Gemiddeld, het netto BTW 25.9% van totale belastinginkomste uitgemaak, met netto BTW-invorderings wat 6.4% van die BBP vir die tydperk uitgemaak het.
  • Maatskappye-inkomstebelasting was die derde grootste bydraer tot totale belastinginkomste vir die afgelope dekade. Dit het kortliks BTW in 2008/09 oortref, maar teruggegly na die wêreldwye finansiële krisis, wat die winsgewendheid van maatskappye beïnvloed het.  Hoewel MIB sy status as derde grootste bydraer behou het, het sy relatiewe bydra gesak van 'n hoogtepunt van 26.7% in 2008/09 tot 18.1% in 2016/17.

Data in die hoof 2017 belastingstatistieke publikasie, fokus op die 2013 tot 2016 belastingjare, asook die 2012/13 tot 2016/17 fiskale jare.
Sleutel-punte in die 2017 uitgawe is:

  • Belastinginkomste ingevorder het R1 144.1 miljard beloop, 'n jaar-op-jaar groei van R74.1 miljard (6.9%), hoofsaaklik ondersteun deur persoonlike inkomstebelasting (PIB) wat met R36.6 miljard (9.4%) toegeneem het;
  • Ondanks moeilike ekonomiese omstandighede waarin BBP van 0.5% tot 0.7% gestyg het, het die belasting-tot-BBP verhouding gestabiliseer op 26.0% vanaf 2015/16, effens onder die hoogtepunt van 26.4% bereik in 2007/08.
  • 'n Demografiese en geografiese ontleding van die aanslae van die belastingpligtiges wat tot en met einde Junie 2017 aangeslaan is, toon enkele interessante faktore: 
    • 1 928 707 (40.2%) van aangeslane belastingpligtiges was geregistreer in Gauteng;
    • 623 715 van aangeslane belastingpligtiges het in die Johannesburgse-metro gewoon en was belas op 'n gemiddelde belasbare inkomste van R424 083;
    • 1 293 364 (26.9%) van aangeslane belastingpligtiges was in die ouderdom van 35 tot 44 jaar; en
    • 2 645 855 (55.1%) van aangeslane belastingpligtiges was manlik; 2 154 489 (44.9%) was vroulik.
  • Netto BTW-invorderings was R289.2 miljard in totaal en het met 2.9% gegroei vergeleke met die vorige jaar. Binnelandse BTW, wat R321.5 miljard in totaal was en met 8.1% gegroei het, was die sleutel-aandrywer vir die algehele groei in netto BTW. BTW-terugbetalings was in totaal R181.6 miljard en het met 8.7% gegroei.
  • Inkomste ingevorder deur invoerbelasting, invoer-BTW en doeaneheffings, het met 1.0% en 1.5% afsonderlik afgeneem teenoor die vorige jaar. Onderdrukte groeivlakke in die invoer van handelsgoedere, as gevolg van geldeenheid-gedrewe hoë invoerkoste en gedempte binnelandse aktiwiteit, het die algehele aanvraag vir verbruiks- en kapitaalgoedere laat afneem.  Invoer-BTW het 13.0% van die jaar se totale belasting inkomste beloop, met doeaneheffings wat 4.0% uitgemaak het. Dit het gelei tot 'n algehele 17.0% bydrae tot totale belastinginkomste wat 'n daling van die 18.5% gemiddeld oor die voorafgaande vyf jaar is.

Die 2017 belastingstatistieke dokumente is beskikbaar op die SARS en Nasionale Tesourie webtuistes by www.sars.gov.za en www.treasury.gov.za

SARS en Nasionale Tesourie verwelkom kommentaar en voorstelle van die publiek om voortdurend die publikasie se nuttigheid, ten opsigte van beleid-evaluasie, en ontwikkeling van nuwe insigte in Suid-Afrika se sosiale en ekonomiese konteks te bevorder.  Dit kan per e-pos gestuur word aan taxstatistics@sars.gov.za.

Uitgereik namens SARS en Nasionale Tesourie
Datum: 12 Desember 2017

Enquiries:
  • Treasury Communications Unit    
  • Email: media@treasury.gov.za      
  • Tel: (012) 315 5944
or