U KOLOTA SARS MALI?

Xana i yini Leswintshwa? 

9 Nyenyankulu 2018 - Vukorhokeri bya Xibalo bya Afrika-Dzonga (SARS) byi thorile tiejensi ta nhungu to londza swikweleti ku vuyisela xikweleti xa R16.6 biliyoni lexi SARS yi kolotiwaka yona. Xikongomelo xa ntholo i ku ndlandlamuxa nhlengeleto wa mali ya tiko hi ku kuma vukorhokeri ehandle bya vuyiselo wa mitsengo ya khale na leyitsongo. Kondiraka yi sungurile ku tirha xikan’wekan’we naswona yi ta tirha ku fikela ti 28 Nyenyenyani 2019.
 
Sweswi, ku tlula 2.3 miliyoni ya vahakelaxibalo na vaxavisi va kolota SARS ehansi ka R150-biliyoni.
 
Tiejensi leti thoriweke i:
  • CSS Credit Solution Services (Pty) Ltd
  • ITC Business Administrators (Pty) Ltd
  • Medaco Capital Services (Pty) Ltd
  • New Integrated Credit Solutions (Pty) Ltd
  • Norman Bisset & Associates Group (Pty) Ltd
  • Revenue Consulting (Pty) Ltd
  • Transactional Capital Recoveries (Pty) Ltd
  • Van De Venter Mojapelo (Pty) Ltd.
Vahakelaxibalo na vaxavisi lava nga na tiakhawunti leti kolotaka va nga langutela mbhurisano ku suka eka tiejensi leti thoriweke.
 
Lava va nga na swivutiso va hlohloteriwa ku tihlanganisa na SARS Contact Centre eka 0800 00 7277 (0800 00 SARS) kumbe va rhumela SARS xiviko laha.
 
U komberiwa ku tsundzuka: Tihakelo ta le makumu ka lembe
 
Siku ro hetelela ku rhumela mitlheriso leyi kayiveleke na tihakelo leti faneleke ku hakeriwa eka SARS emaheteleleni ya Nyenyankulu, i Ravumune, 29 Nyenyankulu 2018. Hikwalaho ka mahelo ya vhiki yo leha, vahakelaxibalo va komberiwa ku hakela hi 12 nanhlikani hi ti 29 Nyenyankulu. Hakela u ti gedlile eka inthanete, hi nkarhi - papalata mixupulo na ntswalo. Xinamu xi dlele nkwahle! 

Mafambiselo ya xikweleti xa xibalo 

U na xibalo lexi kayivelaka ku hakeriwa? U lava ku pfuniwa ku endla xiboho xa leswi u faneleke ku swi endla kumbe loyi u faneleke ku n’wi bela riqingho?
Pheji leri ri ta ku nyika vuxokoxoko ku ku pfuna ku ololoxa xikweleti xa wena xa xibalo.
Vahakelaxibalo, vanhu hi voxe na mabindzu haswimbirhi, swi laveka leswaku swi landzelerisa xibalo hi ku hetiseka hi nkarhi wa rhumelo wa mitlheriso na tihakelo.
Eka swiyimo leswi vahakelaxibalo va nga landzelerisiki xibalo naswona va ri na xikweleti xa xibalo lexi kayivelaka ku hakeriwa ndzawulo ya Vufambisi bya Swikweleti yi tiyimiserile ku pfuna mabindzu na vanhu hi voxe ku landzelerisa xibalo hi ku hetiseka.

Xana ndzi kolota mali muni?

Ku na tindlela tinharhu ta ku kuma leswaku u kolota mali muni ya xikweleti xa xibalo:
 
1. Bela riqingho eka SARS Contact Centre:
Ku na tinomboro timbirhi ta ku ti bela riqingho
  • 0800 00 SARS (7277) – exikarhi ka 08:00 na 17:00 Musumbhunuko ku fikela Ravuntlhanu.
  • +27 11 602 2093 (Vabi va tiqingho va misava hinkwayo) – exikarhi ka 08:00 na 16:00 hi nkarhi wa laha kaya Afrika- Dzonga Musumbhunuko ku fikela Ravuntlhanu.
Magoza lawa ya faneleke ku landzeleriwa:
  • Bela riqingho eka SARS Contact Centre no kombela xitatimende xa akhawunti.
  • U ta komberiwa ku nyiketa nomboro ya wena ya rheferense ya xibalo.
  • Loko u nga ri na nomboro ya rheferense ya xibalo u nga nyika Ejente ya SARS Contact Centre nomboro ya wena ya ID kumbe nomboro ya ntsariso wa bindzu.
  • U komberiwa ku tsundzuka leswaku Ejente ya SARS Contact Centre yi ta landzelela phurosese ya ntiyisiso.
2. Endzela hofisi ya rhavi ra SARS ra le kusuhi na wena no kombela xitatimende xa akhawunti.
 
3. Nghena eka eFiling no kombela xitatimende xa akhawunti.

Xana ndzi endla njhani hakelo?

Maendlelo ya mahakelelo lawa ya landzelaka ya kumeka (ku sukela hi ti1 Dzivamisoko 2016):
  • eFiling
  • Tihakelo ta xitironiki (EFT)
  • Tihakelo ta le bangi: Tihakelo hinkwato ti nga endliwa erhavini ra ABSA, Albaraka Bank Limited, Bank of Athens, Capitec, FNB, Habib Bank Zurich (HBZ), HSBC, Nedbank, Mercantile kumbe Standard Bank.
  • Ku hava tihakelo leti nga ta endliwa erhavini ra SARS. Ticheke leti posiweke / rhumeriwaka eka SARS ti tlheriseriwa eka mupfuniwa.
Tsundzuka: U komberiwa ku tsundzuka leswaku micinco leyi a yi katsi Vulawuri bya Tinhundzu eMindzilekanini.
Ku kuma vuxokoxoko byo tala no kuma vuxokoxoko bya leswaku u tirhisa njhani maendleleo ya mahakelelo lawa ya boxiweke laha henhla tlilika laha.

Loko ku ve hi ku a ndzi koti ku hakela ntsengo hinkwawo sweswi?

Ku endlela ku papalata mindziho na ntswalo swa antswa ku fayila mitlheriso na endla tihakelo hi nkarhi.
Loko u nga swi koti ku hakela xikweleti xa wena xa xibalo sweswi, u komberiwa ku tihlanganisa na SARS handle ko hlwela.
Eka swiyimo swin’wana hi nga fikelela ntwanano na wena leswaku hi yimisa xikweleti xa wena xa xibalo leswaku u hakela kwala ku fambeni ka nkarhi kumbe u hakela hi swiphemuphemu
 
U komberiwa ku tsundzuka leswi landzelaka:
• SARS yi na nhlawulo wo ala xikombelo.
• Ntswalo wu ta hlengeleteka eka xikweleti xin’wana na xin’wana lexi nga hakeriwiki.
• Loko u nga landzeleli swiyimo swa ntwanano wa mahakelelo, ntwanano wa mahakelelo wu ta herisiwa naswona mafambiselo ya nhlengeleto wa ntolovelo ya ta sungula.
Eka swiyimo swin’wana ntwanano wu nga laveka eka xikweleti xa wena xa xibalo. U ta fanela ku burisana hi xiyimo xa wena xa swa timali hi ndlela yo pfuleka na SARS.
Loko u lava malulamiselo ya mahakelelo u komberiwa ku tihlanganisa na hina naswona hi ta ku pfuna no ku nyika tidokhumente leti faneleke.
 
Ku kuma vuxokoxoko byo tala bya leswaku u tihlanganisa njhani na hina u komberiwa ku tlilika laha.  

Xana ndzi endla njhani malulamiselo ya mahakelelo?

Xana u na xikweleti xa xibalo lexi kayiveleke ku hakeriwa naswona a wu koti ku hakela ntsengo hi hakelo yin’we?
 
SARS yi nyika yimiso, kumbe lulamiselo ra hakelo hi swiphemuphemu eka xikweleti xa xibalo lexi kayiveleke ku hakeriwa. U nga kombela no nghena eka lulamiselo ra mahakelelo hi swiphemuphemu na SARS. Swi ku pfumelela ku hakela xikweleti xa wena lexi kayiveleke ku hakeriwa hi ntsengo wun’we kumbe hi swiphemuphemu eka nkarhi wo karhi ku fikela laha u nga ta va u hakerile xikweleti xa wena hinkwaxo ku katsa na ntswalo. Ntwanano lowu hambiswiritano wu ta tirha hikwalaho ka maendlelo yo karhi yo fikelela
 
Lulamiselo ra hakelo ri komberiwa hi ku tirhisa:
Maendlelo ya malulamiselo ya mahakelelo
SARS yi nga ha nghena eka ntwanano wa mahakelelo loko ku ve:
  • Muhakelaxibalo u xanisiwa hi mpfumalo wa tinhundzu kumbe n’okiso leswi swi tshembhiwaka leswaku swi nga ololoxiwa eka nkarhi lowu ta ka;
  • Muhakelaxibalo u languterile mali yin’wana leyi nghenaka kumbe miamukelo yin’wana leyi nga tirhisiwaka ku hakela xikweleti xa xibalo;
  • Swivono swa nghingiriko wa nhlengeleto wa xikan’wekan’we swi tsanile kumbe swi tlangisa mali kambe swi vonaka swi ta antswa eka nkarhi lowu ta ka;
  • Nghingiriko wa nhlengeleto a wu ta va na vukari eka mhaka yo karhi naswona ntwanano wa yimiso kumbe wa hakelo hi swiphemuphemu wu nge vi wa mboyamelatlhelorin’we eka nhlengeleto wa xibalo;
  • Muhakelaxibalo u nyiketile sekhurithi tanihileswi swi lavekaka hakona;
  • Mitlheriso hinkwayo leyi kayiveleke na/kumbe mihlanganiso ya timali yi rhumeriwile.
Xitsundzuxo 1: Lulamiselo ra mahakelelo ri fanele ri angarhela xikweleti hinkwaxo naswona SARS yi nga ha ehleketa hi xikombelo xa lulamiselo wa mahakelelo loko mpfumaleko wa nandzeleriso wu ta va wu ololoxiwile (ku nga leswaku mitlheriso hinkwayo na/kumbe mihlanganiso ya timali hinkwayo yi rhumeriwile).
 
Xitsundzuxo 2: Loko ku ve muhakelaxibalo u tlurile lulamiselo ra mahakelelo leri nga hundza, swivangelo swo twala swa ntlulo swi fanele swi nyikiwa ku nga si endliwa xikombelo xin’wana xa yimiso. 

Loko ku ve a ndzi pfumelelani na xikweleti?

Loko u nga pfumelelani na xikweleti xa wena xa xibalo, u nga vika nkwetlembetano.
Ku vika nkwetlembetano u komberiwa ku ya eka mikaneto na tiaphili.
Hambiloko ku ve u kwetlembetana na xikweleti xa xibalo wa ha ri na vutihlamuleri byo hakela xikweleti loko ka ha tirhaniwa na nkwetlembetano wa wena.
 
Xikombelo xa yimiso xi nga komberiwa loko ka ha tirhaniwa na nkwetlembetano.
Ntswalo wu ta nhlengeleteka eka xikweleti xin’wana na xin’wana lexi nga hakeriwiki.
Bela riqingho eka Contact Centre kumbe u endzela rhavi ra le kusuhi na wena ku ya pfuniwa.
 
Ku kuma vuxokoxoko bya leswaku u nga tihlanganisa njhani na hina u komberiwa ku tlilika laha.

Loko ku ve a ndzi hakeli swibalo swa mina?

I nandzu wa vugevenga loko u nga rhumeli ntlheriso wa xibalo loko wu fanele wu rhumeriwa, naswona i nandzu wa vugevenga ku ka u nga hakeli.
 
Loko u nga hakeli swibalo swa wena ku na mihlawulo yo tala yo hlengeleta mali ya swikweleti leyi u nga na yona:
  • Teka mali ya xikweleti ku suka eka un’wana loyi a khomaka mali ematshan’wini ya wena Mitholo ya Vandla ra Vunharhu ku nga muthori, bangi kumbe khasimende. Ku kuma vuxokoxoko byo tala ya na eka Mitholo ya Vandla ra Vunharhu.
  • Humeso wa avanyiso ku endla leswaku vito ra wena ri nghenisiwa eka nongonoko wa lava tluleke ntwanano wo hakela.
  • Khomanisa no xavisa tinhundzu ta wena.
  • Kuma xileriso xa nhlayiso mayelana na tinhundzu ta wena.
  • Loko ku ve u na tinhundzu ematikwenimambe, xileriso xi nga kumiwa leswaku tinhundzu ti vuyisiwa laha Afrika-Dzonga naswona xa masungulo mfanelo ya wena ya vuxavisi kumbe ya marendzo yi nga aleriwa.
  • N’okisa kumbe ku Teka Rifa ra wena
Ku kuma vuxokoxoko bya leswaku u nga tihlanganisa njhani na hina u komberiwa ku tlilika laha.
Last Updated: 17/04/2018 4:00 PM     print this page
SARS eFiling eFiling Login eFiling Register Now eFiling Forgot Password eFiling Forgot Username E@syFile
FIND A PUBLICATION
FIND A FORM
FIND AN FAQ