XIKAMBElWANA XO HATLISA XA VANHU NA TIKHAMPHANI

Hi ku hlamula swivutiso leswi landzelaka u ta kota ku kumisisa leswaku bindzu ri ringanela maendlelo ku fikelela swilaveko swa ntsariso wa xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu.
 
Loko ku ve nhlamulo eka xivutiso xin’wana na xin’wana i “E-E”, bindzu ri nge ringaneli ntsariso wa xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu eka lembe rero ra nhlelelo.  
 
Nakulorhi eka xinakulobye xo tlula xin’we xi nge ringaneli “xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu”. Vanakulorhi lavan’wana va nga ha fikelela loko ku ve i vanakulorhi van’we eka xinakulobye xin’we naswona a va hlamuli “E-e” eka swivutiso swin’wana na swin’wana leswi nga laha hansi. 
 
U komberiwa ku langutisa eka Xiletelo xa Mabindzu Lamatsongo Swinene ku kuma mpfuneko eka matatelo ya xikambelwana. 
 
​Swivutiso
​Xana “mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu leyi ringaneleke” ya bindzu yi nga ehansi ka kumbe yi ringana na R1 miliyoni eka lembe ra nhlelelo? 
​Xana wa tiyisisa leswaku bindzu a hi “munyiki wa vukorhokeri wa munhu hi yexe” kumbe “muhirisi wa mitirho” loyi a pfumalaka setifikheti ya nsuso wa hakelo ya ka SARS?
​Xana bindzu ri endla vuxavisi eka xivumbeko xin’we xa leswi landzelaka: bindzu ra munhu a ri yexe, xinakulobye, khoporexini yo pfaleka, khooparethivhi kumbe khamphani?
​Loko ku ve bindzu i ra xinakulobye, xana wa tivisa leswaku vanakulorhi hinkwavo va ta va vanhu hi voxe eka lembe hinkwaro ra nhlelelo?
​Loko bindzu ri ri khoporexini leyi pfariweke, khooparethivhi kumbe khamphani, xana wa tivisa leswaku vakhomi va mikavelo/swirho hinkwaswo swi ta va swi ri vanhu hi voxe eka lembe hinkwaro ra nhlelelo?
​Xana wa tivisa leswaku bindzu a hi nhlangano wa vuvuyerisi bya vaaki, tlilabu ya vuhungasi, nhlangano wa vanhu kumbe enthithi leyi nyikaka mali eka mabindzu lamatsongo?
​Xana bindzu ri na lembe ra nhlelelo leri helaka eka siku ro hetisela ra Nyenyenyani?

​Xana wa tivisa leswaku n’winyi, nakulorhi un’wana na un’wana, vakhomi va mikavelo, swirho na bindzu a swi khomangi mikavelo/mitswalo eka khoporexini leyi pfariweke, khamphani, kumbe khooparethivhi ehandle ka mihumeselo ehandle leyi landzelaka:

  • Tikhamphani ta Afrika-Dzonga leti longoloxiweke;
  • Swikimi swa vuvekisi bya nhlanganelo;
  • Mihlangano ya vulawuri bya vutshamo na khamphani ya vun’winyi bya tindlu;
  • TIkhamphani to Vekisa Xuma hi Ringetelo;
  • Hansi ka 5% eka tikhooparethivhi ta vanhu kumbe ta vatirhisi;
  • Hansi ka 5% eka tikhooparethivhi ta tisosayiti to lahla kumbe tibangi to hlayisa ta tikhooparethivhi ta masungulo;
  • Tisosayiti ta xinghana;
  • Khamphani yin’wana na yin’wana leyi nga endlangiki vuxavisi eka lembe rin’wana na rin’wana ra nhlelelo naswona leyi nga ri ki na nhundzu leyi nga na ntsengo wa nxavo wa le makete lowu hundzaka R5 000 enkarhini wa lembe rin’wana na rin’wana ra nhlelelo;
  • Khamphani yin’wana na yin’wana leyi tekeke magoza ku n’okisa, xavisa tinhundzu ta bindzu kumbe ku sula?
​a) Loko ku ve u munhu hi ntumbuluko, xana wa tivisa leswaku mali leyi nghenaka yo suka eka “vukorhokeri bya xiphurofexinali” a yi languteriwangi ku hundza 20% ya ntsengo wa mimbuyelo ya wena enkarhini wa lembe ra nhlelelo?
b) Loko ku ve bindzu i khamphani, khoporexini leyi pfariweke kumbe khooparethivhi, xana wa tivisa leswaku mali leyi nghenaka yo suka eka “vukorhokeri bya xiphurofexinali” na “mali leyi nghenaka ya vuvekisi” a yi languteriwangi ku hundza 20% ya ntsengo wa mimbuyelo ya wena enkarhini wa lembe ra nhlelelo?
​Xana wa tivisa leswaku mali leyi nghenaka leyi sukaka eka ku lahliwa ka tinhundzu hi bindzu elembeni ra nhlelelo na malembe mambirhi lawa ya nga hundza ya nhlelelo a yi languteriwangi ku hundza ntsengo wa R1.5 miliyoni?
​Xana wa tivisa leswaku bindzu a ri nga tsariseriwangi Xibalo xa Mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu enkarhini lowu nga hundza?
 

 

 

Last Updated: 15/02/2018 2:43 PM     print this page
SARS eFiling eFiling Login eFiling Register Now eFiling Forgot Password eFiling Forgot Username E@syFile
FIND A PUBLICATION
FIND A FORM
FIND AN FAQ